/ از: میرزا محمدعلی بن عبدالرحیم تبریزی (۱۰۱۶-۱۰۸۱ق.) متخلص به صائب.
مشخصات ظاهری
ابعاد
وزیری. ۱۵/۵*۲۶سم. ۴۴۰گ. ۲۴-۳۱بیت.
یادداشتهای مربوط به عنوان و پدیدآور
متن يادداشت
صائب از بهترین اشعار پیشینیان جنگی ترتیب داده که اینک در حیدرآباد دکن موجود و بهنام «بیاض صائب» نامیده میشود و خوشگوی در سفینه یا تذکره خویش دیدن این جنگ را یادآور شده است. صائب در هند شهرتی بسزا یافته و به گفته مرحوم تربیت از سال ۱۲۶۴ق. تاکنون در ح ۴۰۰۰۰ بیت از وی در آن کشور چاپ شده و در عثمانی (ترکیه کنونی) نیز شهرت وی زیاد است و منتخبی از اشعار صائب در تهران و اسلامبول چاپ گردیده. نسخهای از غزلیات این شاعر که بر حسب احتمال خط خود وی میباشد و شامل ۸۵۰۰۰ بیت است در کتابخانه آقای محمدجواد ارگانی نماینده مجلس اینک موجود و نگارنده آن را دیده است.
یادداشتهای مربوط به نشر، بخش و غیره
متن يادداشت
تاریخ و رقم ندارد ولی مسلما خط خود صائب میباشد و کاملا نظیر نمونه گراور شده خطی شاعر است.
یادداشتهای مربوط به مشخصات ظاهری اثر
مشخصات ظاهری
نوع خط:
مشخصات ظاهری
تزئینات نسخه:
مشخصات ظاهری
نوع کاغذ:
مشخصات ظاهری
تزئینات جلد:
متن يادداشت
شکسته نستعلیق خوب.
متن يادداشت
دارای چهار سرلوح زیباست و همه برگها با طلا جدولکشی شده است.
متن يادداشت
بخارائی.
متن يادداشت
روغنی گل و بوته.
یادداشتهای مربوط به نسخه موجود
خصوصیات نسخه موجود
1
متن يادداشت
آقای ملکالشعرا (محمدتقی بهار) پشت صفحه نخستین شرحی مبنی بر صحت این نسبت در ۱۳۱۴ش. نگاشتهاند و نیز در همینجا و پشت آخرین صفحه یادداشتی است مبنی بر اینکه در ۱۲۲۲ق. میرزا محمدشفیع صدراعظم فتحعلی شاه که مربی شاهزاده محمودمیرزا میباشد این نسخه را برای کتابخانه این شاهزاده تهیه نموده.
یادداشت منشاء
تملک و سجع مهر
3
متن يادداشت
مهر محمودمیرزا که بدین سجع میباشد بر این نسخه دیده میشود: چون طالع خسروی است محمود/ محمود ندا صفات محمود
یادداشتهای مربوط به نمایه ها، چکیده ها و منابع اثر
يادداشت هاي مربوط به نمايه ها، چکيده ها و منابع
ماخذ فهرست: مجلد دوم، صفحه ۱۵۳۰-۱۵۳۱.
يادداشت هاي مربوط به نمايه ها، چکيده ها و منابع
نک: تذکره خوشگو، آغاز حرف صاد، ترجمه ج ۴؛ تاریخ فرشته، ص ۱۷۶-۱۸۱؛ دانشمندان آذربایجان، ص ۲۱۷-۲۲۶؛ مجمع الفصحا، ج ۲/ ۲۳-۲۴؛ آتشکده آذر، ص ۳۴-۳۵؛ سپهسالار، ۲/ ۶۲۲-۶۲۴.
یادداشتهای مربوط به خلاصه یا چکیده
متن يادداشت
مندرجات نسخه عبارت است از:
متن يادداشت
۱. ده قصیده (ص ۱-۲۰) در ۶۰۰ بیت (خوشگو شماره قصائد صائب را ده یا دوازده نوشته است). ۲. قندهارنامه (ص ۲۱-۲۶) مثنوی و در ۱۵۵ بیت است. ۳. غزلیات (ص ۳۱-۷۳۴) که بدین بیت آغاز گردیده:
متن يادداشت
اگر نه مد بسم الله بودی تاج عنوانها/ نگشتی تا قیامت نو خط شیرازه دیوانها
متن يادداشت
و خوشگو تصریح کرده که این بیت آغاز یکی از دیوانهای صائب میباشد و این غزلیات در ح ۲۲۷۰۰ بیت است. ۴. واجب الحفظ که عبارت از مطلعهای صائب میباشد (ص ۷۳۷-۷۵۴) در ۳۷۱ بیت. ۵. آرایشنگار (ص ۷۵۵-۷۶۷) در ۲۱۶ بیت و ۶. منتخب اشعار (ص ۷۶۷-۸۷۸) در ۲۸۸۰ بیت.