حجت به معنای دلیل و برهان است. لذا هرگونه سند و مدرکی که با آن بتوان ادعایی را اثبات کرد حجت گویند. در مقام مباحثه و مناظره، وجود حجت از مقدمات مسلمه نزد خصم است که به منظور اثبات حقانیت و الزام طرف مقابل به سکوت و حتی اقناع او به کار می¬رود. منظور از حجت¬های الهی، براهین و دلائلی است که از جانب خداوند متعال برای رشد و هدایت بشر، نصب شده¬اند. با وجود این حجت¬¬ها، راه عذر و بهانه جویی بر انسان ¬ها بسته خواهد شد. در این پایان نامه پس از بررسی معنای لغوی و اصطلاحی حجت و تحلیل آن در آیات و روایات به اثبات اتمام حجت از سوی پرودگار خواهیم پرداخت. بدین معنا که خداوند متعال در جهت هدایت انسان¬ها در مسیر سعادت از هیچ کاری فروگذار نکرد و حجت بالغه خود را از طرق بسیاری محقق ساخت. به گونه¬ای که با وجود این دلائل روشن و واضح، هیچ بنده¬ای در روز قیامت بهانه¬ای برای ضلالت و گمراهی خود نخواهد داشت و در واقع معنای حجت بالغه الهی این است که خداوند با بندگان خود احتجاج می¬کند؛ اما مجرمان هیچ راهی برای احتجاج و رهایی از عذاب الهی را نخواهند داشت. در ادامه این بحث حجت¬های الهی را به تفصیل معرفی خواهیم کرد. همچنین راه کارها و معیارهای به بلوغ رسیدن و کامل شدن حجت¬های الهی را بیان می¬کنیم و توضیح می¬دهیم که با وجود اینکه ارائه حجت از طرف خداوند به بهترین شکل انجام پذیرفت، اما برخی از منکرین و کفار با وجود علم و آگاهی نسبت به حجت¬های الهی از روی هوس و امیال نفسانی به مخالفت پرداختند. این افراد از آنجا که حجت¬های الهی را مشاهده نموده اما از روی عناد به تکذیب آن پرداختند؛ در روز قیامت به سخت ترین عذاب¬ها دچار خواهند شد. در پایان به وضعیت مستضعفانی که به دو گروه جاهلان قاصر و مقصر تقسیم می¬شوند و به دلائل مختلفی نتوانستند از حجت¬های الهی بهره کافی ببرند نیز می¬پردازیم و با ادله نقلی شرایط و جایگاه آن¬ها را در قیامت مورد بررسی قرار می-دهیم و در نهایت به این نتیجه خواهیم رسید که علاوه بر اینکه اتمام حجت در این دنیا برای عموم افراد بشر صورت پذیرفته است؛ در مورد این افراد خاص، خداوند به گونه¬ دیگری معامله می¬کند تا این گروه نیز راهی برای احتجاج در مقابل خداوند متعال نداشته باشند.کلید واژه: حجت، حجت الهی، حجت بالغه، احتجاج، مستضعفان