ارزيابي تاثير شاخص هاي مديريتي بر عملکرد زنبورستانهای استان آذربایجان شرقی
محمد رضا گنجه ای
کشاورزی اهر
۱۴۰۲
۹۷ص.
سی دی
کارشناسی ارشد
علوم دامي گرايش زنبور عسل
۱۴۰۲/۰۶/۲۹
هدف: در این مطالعه از اطلاعات مربوط به 200 زنبورستان که به طور تصادفي از مناطق مختلف استان و از طريق پرسشنامه جمع آوری شده بود، برای شناسايي فاكتورهاي مديريتي تاثيرگزار بر عملكرد زنبورستانها و تعيين سهم نسبي هر يك ازآنها در بهره وري واحدها استفاده شد. روش شناسی پژوهش: برای تخلیص، طبقهبندی و توصیف اطلاعات جمع آوری شده از آمار توصیفی مانند میانگین، میانه و مد و برای تعمیم نتایج از آمار استنباطی استفاده شد. جهت برآورد میانگین، انحراف معیار، کمینه و بیشینه تولید، از رویه Univariate و رویه Means نرم افزار SAS نسخه 4/9 استفاده شد. همچنین جهت برآورد فراوانی و فراوانی تجمعی سطوح مربوط به هر فاكتور مديريتي از رویه Freq نرم افزار SAS نسخه 4/9 استفاده شد. بررسی تاثیر هر یک از متغیرها بر میانگین تولید با استفاده از رویه Reg نرم افزار SAS صورت گرفت. جهت انتخاب بهترین مدل حاوی متغیرهای مستقل با بیشترین تاثیر بر میزان تولید، از روش رگرسیون گام به گام استفاده شد. برای شناسایی فاکتورهای اصلی تاثیرگزار بر واریانس دادهها با در نظر گرفتن همبستگی بین آنها از روش تجزیه به مولفههای اصلی استفاده شد. بدین منظور برای استاندارد کردن داده¬ها از رویه Stdize نرم افزار SAS استفاده شد. سپس از رویه PRINCOMP نرم افزار SAS برای تجزیه و تحلیل مولفه¬های اصلی استفاده شد.یافتهها: یافتههای تحقیق نشان دادند که متغیرهای استفاده از غذاي پروتئيني، تعويض كندو و قابهاي شكسته و طبقه دادن به کندو، رعايت فاصله زنبورستان با ساير زنبورستانها، فاصله زنبورستان از منابع آلاینده (شهر، روستا، جاده، برق فشار قوی و غیره)، وجود پایه در زیر کندو، کوچ، دارا بودن دفترچه زنبورداری جهت ثبت فعالیتهای تغذیهای و درمانی و پيشگيري و درمان به موقع بيماريها تاثیر مثبت و معنیداری (پنج درصد) بر عملکرد زنبورستان داشته و باعث افزایش میزان تولید عسل به ازای هر کندو در زنبورستانهای مورد مطالعه شده است. در مقابل، استفاده از اسيد فرميك و اسيد اگزاليك براي درمان مايت واروا تاثیر معنی دار ولی منفی بر تولید عسل داشته است به نحویکه استفاده از این دو ماده، باعث کاهش میزان تولید عسل به ازای هر کندو در زنبورستانهای مورد مطالعه شده است. در تجزیه به مولفههای اصلی، پنج مولفه اول در حدود 48 درصد از واریانس کل و ده مولفه اول بالغ بر 70 درصد واریانس کل را به خود اختصاص دادند. مولفه اول 16 درصد از واریانس کل را تبیین کرد.نتیجهگیری: شش فاکتور از بین فاکتورهای تحت بررسی شامل تعويض كندو و قابهاي شكسته و طبقه دادن به کندو، تعويض شانهاي سياه و آلوده، حضور در دورههای آموزشی و ترویجی، ضد عفوني كندو، استفاده از اسيد فرميك و اسيد اگزاليك براي درمان مايت واروا و پيشگيري و درمان به موقع بيماريها بیشترین میزان همبستگی را با مولفه اول داشتند. تعويض شانهاي سياه و آلوده با بیشترین ضریب همبستگی با مولفه اول (31/0) بیشترین تاثیر را بر این مولفه داشت. در مولفه اصلی دوم فاکتورهای اقدام به کوچ، استفاده از نشریات و شبکههای اجتماعی، تعداد شاغلین (غیر از زنبوردار) در زنبورستان، نوع كندو، ادغام کندوهای ضعیف و استفاده از غذاي كربوهيدراتي نسبت به دیگر متغیرها همبستگی بالاتری با این مولفه داشتند. مولفههای شناخته شده در این تحقیق کمک زیادی به شناسایی پرسشها و اقدامات مدیریتی اصلی در زنبورستانهای تحت بررسی میکند که میتوان از آنها در طراحی مطالعات پرسشنامه ای بعدی استفاده نمود. استفاده از روش تجزیه و تحلیل به مولفه¬های اصلی میتواند در شناخت اقدامات مدیریتی اصلی تاثیرگزار بر عملکرد زنبورستانها مفید واقع شود. در تحقیق حاضر، نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل به مولفه¬های اصلی اقدامات مدیریتی تاثیرگزار بر تفاوت بین زبورستانها را شناسایی کرده است که مدیریت این اقدامات میتواند تاثیر بسزایی بر عملکرد بهینه زنبورستان داشته باشد.
AbstractResearch Aim: In this study, the information of 200 apiaries, which was randomly collected from different regions of the province and through a questionnaire, was used to identify the management factors affecting the performance of the apiaries and determine the relative contribution of each of them in the productivity of apiaries. Research Method: Descriptive statistics such as mean, median, and mode were used to purify, classify, and describe the collected data, and inferential statistics were used to generalize the results. In order to estimate the mean, standard deviation, minimum and maximum production, the Univariate procedure and the Means procedure of SAS software version 9.4 were used. Also, in order to estimate the frequency and cumulative frequency of the levels related to each management factor, the Freq procedure of SAS software version 9.4 was used. The impact of each variable on average production was investigated using Reg procedure of SAS software. In order to select the best model containing independent variables with the greatest impact on production, stepwise regression method was used. In order to identify the main factors affecting the variance of the data, taking into account the correlation between them, the method of decomposition into principal components was used. For this purpose, the Stdize procedure of SAS software was used to standardize the data. Then PRINCOMP procedure of SAS software was used for principal components analysis.Findings: The findings of the research showed that the variables of using protein food, replacing the hive and broken frames and classifying the hive, observing the distance between the apiary and other apiaries, the distance of the apiary from polluting sources (city, village, road, high pressure electricity, etc.), the existence of a base under the hive, migration, having a beekeeping notebook to record nutritional and therapeutic activities and timely prevention and treatment of diseases had significant positive effect (five percent) on the performance of the apiary and have increased the amount of honey production per hive in the studied apiaries.On the other hand, the use of formic acid and oxalic acid to treat varroa mite has had negative significant effect on honey production, so that the use of these two substances has reduced the amount of honey production per hive in the studied apiaries.In the breakdown into main components, the first five components accounted for about 48% of the total variance and the first ten components accounted for more than 70% of the total variance. The first component explained 16% of the total variance. Conclusion: Among the factors under investigation, six factors include replacing the hive and broken frames and classifying the hive, replacing black and contaminated hives, attending educational and promotional courses, disinfecting the hive, using formic acid and oxalic acid to treat and prevent varroa mite. Timely treatment of diseases had the highest correlation with the first component. The replacement of black and contaminated seeds with the highest correlation coefficient with the first component (0.31) had the greatest impact on this component. In the second main component, the factors of migration, use of publications and social networks, the number of employees (other than beekeepers) in the apiary, the type of hive, integration of weak hives and the use of carbohydrate food had a higher correlation with this component than other variables. The known components in this research help a lot to identify the main management questions and measures in the apiaries under investigation, which can be used in the design of subsequent questionnaire studies. Using the principal component analysis method can be useful in understanding the main management measures affecting the performance of apiaries. In the current research, the results of the analysis of the main components of the management actions affecting the difference between apiaries have identified that the management of these actions can have a significant impact on the optimal performance of the apiary..
Evaluation of management practices effects on the performance of apiaries in East Azarbaijan province