آیندهپژوهی و مدلسازی تغییرات کاربری جنگل از طریق پردازش تصاویر ماهوارهای و سیستم اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی :منطقه جنگلی فندقلو)
Future Studies and Modeling of Forest Change through Satellite Image Processing and GIS (Case Study: Fandooqhloo Forest Area)
/مریم صادقی لله لو
: برنامهریزی و علوم محیطی
، ۱۳۹۸
، میرزائی
۲۱۵ص
چاپی - الکترونیکی
کارشناسی ارشد
سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی گرایش مطالعات آب و خاک
۱۳۹۸/۱۱/۰۵
تبریز
امروزه بررسی تغییرات کاربری اراضی بهوسیله سنجشازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی یکی از موضوعات اصلی پژوهش در حوزه تغییرات جهانی و محیطزیست میباشد .رویکرد نوین آیندهپژوهی و مدلسازی تغییرات پوشش جنگلی اطلاعات ارزشمندی را جهت درک آگاهانهتر فرآیند تغییر، تعیین عوامل کلیدی و پیشبینی مناطق در معرض تغییر فراهم میآورد .بهمنظور مدیریت بهتر اکوسیستمهای طبیعی، انسانساخت، برنامهریزی بلندمدت میتواند به برنامهریزان محیطزیست و مدیران منابع طبیعی برای تصمیم آگاهانهتر کمک کند .هدف از این پژوهش، آیندهپژوهی با رویکرد نوین سناریو نگاری برای توسعه پایدار در وضعیت آینده سیستم و مدلسازی تغییرات کاربری اراضی جنگلی فندقلو میباشد .در گام اول اقدام به استخراج نقشههای کاربری اراضی با استفاده از تصاویر لندست و ادغام آن با باند پانکروماتیک لندست ۸ و تصاویر استر و سنتینل ۲، برای سالهای ۲۰۱۰، ۲۰۱۵ و ۲۰۱۹ انجام گردید برای طبقهبندی تصاویر از دو روش طبقهبندی؛ ماشین بردار پشتیبان (SVM) و شیءگرا استفاده شد که کلاس کاربریها در پنج طبقه جنگل، مرتع، اراضی کشاورزی، اراضی ساختهشده و سطوح آبی طبقهبندی شد .درگاه بعدی، عوامل مؤثر در تغییر کاربری اراضی شناسایی شد و برای مدلسازی پتانسیل تغییر هر یک از زیر مدلها، با روش شبکه عصبی وارد مدل LCM گردید و ماتریس احتمالات به دست آمد و به همراه نقشههای پتانسیل بهدستآمده با مدل زنجیره مارکوف برای افق ۲۰۲۵ مدلسازی شد که از سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵ برای مدلسازی ۲۰۱۹ و از نقشه کاربری ۲۰۱۵ با ۲۰۱۹ برای ۲۰۲۵ استفاده گردید که مدلسازی برای ۲۰۱۹ برای ارزیابی دقت کاربری مدل شده برای سال ۲۰۲۵ بود که با دقت ۸۷ درصد انجام گردید .در ادامه کار برای مدلصسازی تغییرات مکانی کاربریها از مدل ژئومد استفاده گردید .برای اجرای مدل ژئومد نقشه تناسب منطقه با روش Fuzzy ANP و ضریب ناسازگاری زیر ۰۶۰ تهیه گردید که برای این کار با استفاده از ۴ معیار و ۱۲ زیر معیار استفاده گردید خروجی با تابع OR صورت بولین بدست آمد و نقشههای کاربری اراضی به فرمت بولین) جنگل و غیر جنگل (وارد محیط نرمافزار Terr Set گردید و از نقشه ۲۰۱۰- ۲۰۱۵برای سال ۲۰۱۹ مدلسازی مکانی انجام شد و برای سال ۲۰۲۵ نیازمند نقشه کاربری ۲۰۲۵ هستیم بر این منظور با نقشه پایه ۲۰۱۹ و ماتریس انتقال زنجیره مارکوف کاربری اراضی ۲۰۲۵ با مدلMarkov - CA و وارد مدل ژئومد گردید و نتیجه تغییرات مکانی برای سال ۲۰۲۵ به دست آمد که دقت مدلسازی ۹۷ درصد به دست آمد .در ادامه پژوهش ۳۰ عامل مؤثر در تغییرات کاربری جنگل در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، طبیعی و اجتماعی طی نظر خبرگان به ۱۹ عامل کاهش پیدا کرد و در دور بعدی روش دلفی پرسشنامهای بهصورت تحلیل ساختاری طراحی و در اختیار خبرگان گذاشته و وزن دهی گردید .نتایج حاصل در نرمافزار MICMAC تحلیل و هشت عامل کلیدی دارای تأثیرگذاری بالا انتخاب شدند و با نظر خبرگان راهحلهایی در سه طیف مطلوب، ایستا و بحرانی طراحی شد و بعد از تائید نهایی، پرسشنامهای بهصورت ماتریس متقاطع طراحی و دوباره در اختیار خبرگان پژوهش قرار گرفت که برای وزن دهی از عددی بین ۳- و ۳+ استفاده گردید و درنهایت نتایج حاصل بعد از تائید نهایی وارد نرمافزار سناریو ویزارد گردید و نتیجه در سه طیف، ۲۷ سناریوهای مطلوب تا سناریوهای قوی ۵ سناریو و ۲۷۵ سناریو ضعیف به دست آمد و درنهایت سناریوها باورکردنی بهعنوان سناریوهای مطلوب در سه طیف دستهبندی، رتبهبندی گردید از این میان هفت سناریو بهعنوان مطلوبترین سناریو برای برنامهریزی برای آینده تغییر کاربری جنگل و در راستای حفاظت از آن انتخاب گردید و یک سناریو بهعنوان بحرانیترین وضعیت برای آینده سیستم تعیین شد و ۲۳ سناریو ایستا و بینابین که آینده سیستم را در جهت روند فعلی رو به بالا قرار میدهد .از بین عوامل کلیدی عامل توریست، کاربری اراضی، فاصله ارز روستا و جمعیت مهمترین عوامل کلیدی در آینده سیستم میباشند .بهطورکلی بارزترین الگوی تغییرات برای افق ۲۰۲۵ بهصورت کاهش اراضی کشاورزی و افزایش اراضی ساختهشده خواهد بود
Today, the assessment of land use change by remote sensing and GIS is one of the main research topics in the field of global and environmental change. The new forward-looking approach and modeling of forest cover changes provides valuable information to better understand the process of change, identify key factors, and predict areas of change. To better manage natural ecosystems, man-made, long-term planning can help environmental planners and natural resource managers make more informed decisions. The purpose of this research is to study a new scenario-based approach for sustainable development in the future state of the system and modeling the hazardous forest land use changes. In the first step, land use maps were extracted using Landsat imagery and merged with Landsat 7's panchromatic band and Esther and Sentinel images, for years 1, 2, and 2. SVM and Object-oriented tools were used to classify land uses into five classes of forest, pasture, agricultural lands, constructed lands and water levels. In the next step, the factors affecting land use change were identified and for modeling the potential change of each of the sub-models, the LCM model was introduced by neural network method. The probability matrix was then obtained, along with potential maps through Markov chain model for horizon 2 models. Modeling was used for years 1 and 2 for modeling 1 and user map 2 for 2 for 2, which was modeled for 1 to evaluate modeled user accuracy for year 2, with 2 accuracy. Subsequently, Geomod model was used to model land use changes. To implement the Geomod model, Fuzzy ANP map of area fit was developed using the following incompatibility coefficient of 0.8. For this purpose, the outputs were obtained using OR and Boolean function and land use maps in Boolean format (Forest and non-forest) were entered the Terr Set software and from 2015-2015 map for year 2 spatial modeling was done and for year 3 we needed user map for this purpose with base map of 2019 and land use Markov chain transfer matrix 2025 entered with Geomed model with CA-Markov model and results of spatial variations for year 2 were obtained by modeling accuracy; and the percentages were obtained. The factors affecting forest land use change in different economic, social, natural and social dimensions were then reduced to 5 factors by experts. In the next round, Delphi method was designed and weighted by a structured structural analysis questionnaire. The results were analyzed in MICMAC software and eight key factors with high impact were selected and expert solutions were designed in three desirable, static and critical spectra. The research was used to weigh between 0 and +2 and finally the results were entered into the Wizard Scenario software after final approval and the results were in three ranges, from 1 scenario to Strong Scenario, 1 scenario and 2 Finally, the convincing scenarios were ranked as desirable scenarios in the three categories of classification, ranking seven scenarios were selected as the most desirable scenarios for planning the future of forest use change and conservation, one scenario being identified as the most critical situation for the future of the system and 23 static and intermediate scenarios that predicted the future of the system. The current trend is upward. Among the key factors of tourist factor, land use, rural exchange distance and population are the most important key factors in the future of the system. In general, the most prominent pattern of change for the horizon will be the decrease in agricultural land and the increase in constructed land
Future Studies and Modeling of Forest Change through Satellite Image Processing and GIS (Case Study: Fandooqhloo Forest Area)