تأثیر دو غلظت محلول غذایی و برخی مواد تنظیم کننده بر رشد، صفات فیزیولوژیکی و عملکرد اسانس ریحان
Effect of two strength nutrient solutions and some growth regulators on growth, physiological and essential oil yield of basil (Ocimum basilicum)
/سیده فاطمه هاشمی
: کشاورزی
، ۱۳۹۸
، میرزائی
۹۳ص
چاپی - الکترونیکی
کارشناسی ارشد
علوم باغبانی گرایش گیاهان دارویی
۱۳۹۸/۰۶/۲۰
تبریز
ریحان (Basil) از تیره نعناعیان، گیاهی یکساله و علفی است که بومی هندوستان میباشد و به طور طبیعی در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آسیا، آفریقا، امریکای مرکزی و جنوبی میروید .این گیاه دارای کاربردهای مختلفی در صنایع آرایشی، بهداشتی، دارویی و غذایی است .اسید سالیسیلیک به عنوان یک آنتی اکسیدان غیر آنزیمی و سدیم نیتروپروساید (SNP) یک ترکیب رهاصکننده نیتریک-اکساید (NO) نقش مهمی را در تنظیم فرایندهای فیزیولوژیکی در گیاه ایفا می کنند .تریاکونتانول (TRIA) یک الکل زنجیرهای طویل (C۳۰H۶۱OH) است که به عنوان یک تنظیم کننده رشد گیاهی در بهبود رشد و عملکرد شناخته شده است .با توجه به ارزش غذایی و دارویی ریحان، در این آزمایش برای دستیابی به بیشترین بیوماس جهت افزایش ماده موثره، گیاهان به صورت هیدروپونیک کشت شدند و محلول دهی توسط دو غلظت هوگلند کامل و ۲/۱ صورت پذیرفت .جهت اعمال تنش از الیسیتورهای سالیسیلیک اسید، تریاکونتانول و سدیم نیتروپروساید هرکدام در سه غلظت استفاده شد و عملکرد صفات رویشی و فیزیولوژیکی و محتوای اسانس این گیاهان مورد تجزیه قرار گرفت .بر اساس نتایج، استفاده از محلول غذایی هوگلند کامل در شرایط کشت هیدروپونیک منجر به افزایش عملکرد مورفولوژیک و فیزیولوژیک و افزایش سطح آنتی اکسیدانها و افزایش میزان اسانس دارویی گیاه گردید که میتواند این گیاه دارویی از نظر اقتصادی و دارویی قابل توجیه باشد .محلول غذایی هوگلند کامل با غلظت سالیسیلیک اسید ۱۳ میلیگرم بر لیتر بیشترین تعداد شاخه جانبی و وزن ریشه نشان داد که میتوان غلظتی مناسب جهت تیمار گیاه ریحان در نظر گرفت .با افزایش غلظت تریاکونتانول به میزان ۱۰ میلیگرم بر لیتر تعداد شاخههای جانبی در هر دو محلول غذایی کاهش مییابد .افزایش غلظت تریاکونتانول به میزان ۵ میلیگرم بر لیتر در مقایسه با شاهد بیشترین میزان صفات مورفولوژیک را دربرداشته است .در صورتی که غلظت ۱۰ میلیگرم بر لیتر تریاکونتانول منجر به کاهش میانگین صفات مورد بررسی شده است .بر اساس اثر متقابل محلول غذایی هوگلند و تیمار تریاکونتانول در گیاه ریحان به نظر میرسد تریاکونتانول در روند جذب پتاسیم گیاه در محلول غذایی هوگلند ۲/۱ تاثیر منفی بدنبال دارد .این درحالی است که با اضافه نمودن محلول غذایی هوگلند کامل به جای محلول هوگلند ۲/۱ سطح پتاسیم با افزایش غلظت تریاکونتانول روند افزایشی را دنبال میکند .با تیمار تریاکونتانول، سطح کلروفیل کل و فلاونوئید در محلول غذایی هوگلند کامل به میزان ۱۰ درصد نسبت به محلول غذایی هوگلند ۲/۱ افزایش نشان داد .افزایش غلظت تریاکونتانول نسبت به شاهد منجر به کاهش سطح پتاسیم در گیاه ریحان گردید .استفاده از محلول غذایی هوگلند کامل منجر به افزایش سطح کاروتنوئیدها تا سطح سه برابر نمونه شاهد گردید .سطح فلاونوئید در محلول غذایی هوگلند کامل در تیمار با غلظتهای مختلف سدیم نیترو پروساید روند افزایشی را نشان داد .تیمار ۷۵ میلیگرم بر لیتر از سدیم نیتروپروساید تیمار مناسبی در افزایش سطح فلاونئید، فسفر و پتاسیم است .بر اساس نتایج در ارتباط با میزان اسانس میتوان اذعان نمود که افزایش سطح تریاکونتانول و نیتروپروساید منجر به افزایش سطح اسانس در برگهای ریحان و افزایش میزان سالسیلیک اسید منجر به کاهش اسانس میگردد .همچنین استفاده ازمحلول غذایی هوگلند ۲/۱ در حضور سدیم نیتروپروساید و تریاکونتانول منجر به افزایش سطح اسانس میشود
Basil from mint family (Lamiaceae), is an annual and dicot herb native to India and grows naturally in tropical and subtropical regions of Asia, Africa, Central and South America. The plant has various uses in the cosmetics, health, pharmaceutical and food industries. Salicylic acid as a non-enzymatic antioxidant and sodium nitroprusside (SNP) a nitric oxide releasing compound (NO) play an important role in regulating physiological processes in the plant. Triacontanol (TRIA) is a long chain alcohol (C30H61OH) known as a plant growth regulator in plant growth and development. With recognizing the nutritional and medicinal importance of basil, here, basil plants were cultured on Hogland medium based on hydroponic method to obtain the highest biomass to increase the active ingredient and solubilization was performed by two complete Hoagland and 1/2 concentrations. Salicylic acid, triacontanol and sodium nitroprusside elicitors were applied for stress at three concentrations and the vegetative and physiological traits and essential oil content of these plants were analyzed. According to the results, application of complete Hoagland nutrient solution in hydroponic culture conditions resulted in increased morphological and physiological yield and increased levels of antioxidants and increased amount of essential oil of the plant, which can be economically and pharmacologically justified. Complete Hoagland nutrient solution with 13 mg / l salicylic acid treatment showed the highest number of lateral shoots and root weight, which can be considered as a suitable concentration for basil treatment. By increasing the concentration of triacontanol by 10 mg/L, the number of lateral shoots in both nutrient solutions decreased. Increasing the concentration of Triacontanol by 5mg/l compared to the control had the highest morphological traits. However, the concentration of 10 mg/L of triacontanol resulted in a decrease in mean traits. Based on the interaction between Hoagland nutrient solution and triacontanol treatment in basil, it seems that triacontanol has a negative effect on the potassium uptake process in Hoogland 1/2 medium. However, by adding whole Hoagland nutrient solution instead of Hoagland solution 1/2, the potassium level increases with increasing triacontanol concentration. Triacontanol treatment increased total chlorophyll and flavonoid levels in whole Hoogland nutrient solution by 10 compared to Hoogland nutrient solution. Increasing the concentration of triacontanol compared to the control resulted in a decrease in potassium level in the basil plant. The use of complete Hoagland nutrient solution increased the level of carotenoids up to three times that of the control. Flavonoid levels in whole Hoagland nutrient solution showed an increasing trend in the treatment with different concentrations of sodium nitroprusside. 75 mg/L sodium nitroprusside treatment is a good treatment for increasing flavonoid, phosphorus and potassium levels. With regard to the essential oil content, it can be concluded that increasing the level of triacontanol and nitroprusside leads to an increase in the essential oil level in the basil leaves. However, an increase in the amount of salicylic acid reduce the essential oil level. Also, the use of Hoagland 1/2 solution in the presence of sodium nitroprusside and triacontanol increases the essential oil level
Effect of two strength nutrient solutions and some growth regulators on growth, physiological and essential oil yield of basil (Ocimum basilicum)