بررسی تطبیقی مسایل اجتماعی و فرهنگی سیاست نامه و مکاتبات رشیدی
/الهام محقق
: ادبیات فارسی و زبانهای خارجی
، ۱۳۹۴
، راشدی
چاپی
کارشناسی ارشد
زبان و ادبیات فارسی
۱۳۹۴/۰۶/۱۸
تبریز
جامعه نه جنبه زیبایی شناختی و در آن اثر ادبی به عنوان تجلی گاه اجتماع و فرهنگ عصر خویش بررسی می شود . شناسی ادبیات به عنوان شاخه ای از جامعه شناسی از جمله عبارتست از توجیه مطالب و حوادث اجتماعی مندرج در کتب نظم و نثر فارسی و بیان نقطه نظرهای نویسندگان و شاعران در مورد مسائل اجتماعی روزگار خود . این علم دانش گسترده ای است که اساسا بررسی جنبه های جامعه شناسی ادبیات را محور مطالعاتش قرار می دهد . از طریق مطالعه اجتماعیات در متون ادب فارسی می توان به اوضاع اجتماعی ایران ، تحول نگرش اجتماعی در اعصار مختلف ، آداب و رسوم و فرهنگ ایران پی برد. اغلب متون ادبی ما را اعم از دواوین شعری ، آثار تاریخی ، حکمی و حکایی ، مکتوبات و آیین نامه ها می توان آیینه ای محسوب داشت که در لابلای آنها می توان همه جنبه های زندگی و فرهنگ ایرانی از جمله دیدگاه های سیاسی و اجتماعی ، آداب و سنن مردم در مراسم سوگواری و عروسی ، انواع شغل ها ، غذاها ، بازی ها و سرگرمی های اطفال ، خرافه های موجود ، ضرب المثل ها و افسانه ها را مشاهده کرد . در این پژوهش به بررسی مایه های سیاسی و اجتماعی سیاست نامه و مکتوبات رشیدی به شیوه تطبیق پرداخته شده است . هردو متن حاوی اطلاعاتی مهم در عرصه مسائل اجتماعی و سیاسی ، خصوصا آیین ملک داری ، اصول اندیشه های پادشاهی و تشکیلات دیوانی دوران سلجوقی و ایلخانی می باشند و شامل نظریات دینی ، اخلاقی ، آموزشی و سیاسی هستند . در اثر نخستین یعنی سیاست نامه جهت استحکام بخشی به واجبات ملک داری ، تجارب و دانسته های مؤلف به سلطان زمان ، ملکشاه سلجوقی انتقال می یابد . تالیف دوم در ساختار نامه ها ، بر اطلاعات گسترده اجتماعی ، فرهنگی و معیشتی و تفکرات دینی ، اخلاقی و سیاسی ، شمول فراگیر دارد . سیاست نامه به عنوان آیین نامه شهریاری ، عمدتا بر مسائل سیاسی و درگاهی از جمله کیفیت رفتار پادشاه در موارد گوناگون ملک داری و برخی آداب و رسوم درگاهی اشتمال دارد بنابراین از زندگی طبقات دیگر جامعه نظیر رعایا و کشاورزان به وضوح سخنی به میان نیامده است . اما در مکاتبات رشیدی بر حسب محتوای نا مه ها ، نشانی از معیشت زندگی عامه مردم به چشم می خورد. از این حیث غنای اجتماعی مکتوبات نسبت به سیاست نامه برجسته تر است
Sociology of literature is to explain the content and social events in the order books of authors Poetry is a loose Persian and say something about social issues of his day .Through the study of social sciences in Persian literature can be social situation, customs and culture realized .The current research work in the context of the study and correspondence Khwaja Nizam al-Mulk Policy Fazlullah Rashid al-Din Hamadani and The aim of this study was to assess the comparative social issues in two historical periods, before and after the Mongol invasion . Nizam al-Mulk experiences in years of continuous ministry was created, with 50 chapters collected in a policy that Regardless of the state in which the events of his life through the Governance & Learn tips and more to be dealt with savaneh ol Alafkar or correspondence Rashidi, including 54 children and a collection of letters, the Minister scientist to government agencies estament scholars and elders wrote and During regulations admonitory principles of governance and civil politics is expressed .Rather than to the social and cultural heritage values are not seen to date and Outlined the finer points related to the quality of social relations and people's lives to be extracted. Key words: